Халачачивал – милли савкьат

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

зильдик цех

Халачачивал табасаранлуйириз ата-бабйирилан мина аьсрариинди гъубзнайи аьдати кесп ву. Диди ихь халкьдин уьмриъ лайикьлу йишв бисура, фицики сифте нубатнаъди ерли йишвариин агьалйир ляхнихъди тямин апIру мумкинвал тувра. Шаксуз, халачачивал ихь халкьдин кьимат адру ирс, дидин девлетлу культурайин сурат ву. Гьяйифки, аьхиримжи йисари хили гъурху халачйириз игьтияж гъудубгну, дурарин улихьна вахтари айи ад ис абхъуз хъюбгъну. Натижайиъ ихь вари дюн’яйиз машгьур вуди гъахьи халачйир урхурайи фабрикйир ккадахьурайивалин шагьидар вухьа.

Хъа гьелелиг, читинвалариз дилигди, саб жерге табасаран дишагьлийири чпин юкIв али кесп дипри адрували му сяняаьт пакди уьбхюз кьувват тувра. Гьаци, тялукь дишагьлийирин рюгьнан кьувватлували, зегьметниин юкIв аливали, читинвалариан удучIвну, Мажвгларин халачйирин фабрика уьбхюз мумкинвал тувра. Гьамусяаьт Хив райондиъ Мажвгларин халачйирин фабрика халкьдин милли сяняаьт ва савкьат уьбхбаан кьувватнаъ имбу саб кархана ву гъапишра, кучIал шулдар. Фицики улихьди ляхник кайи Ляхлаарин ва Хиварин халачйирин фабрикйирин ляхинра зяиф гъабхьну.

Мажвгларин халачйирин фабрикайин директор Рамазан Мягьямедялиевдихъди гъабхьи гюрюшдиан мялум шулайиси, гьамусяаьт му фабрикайин дахилнаъ айи Мажвгларин ва Зилдккарин гъуларин халачйирин цехариъ 40 халачачийи зегьмет зигура.

– Мурар гьаммишан цехариъ лихурайи зегьметкешар ву. Хъа, дурарилан савайи, райондин саб жерге гъуларин дишагьлийирихьна, йикьрарин бинайиинди хулариъ халачйир урхбан бадалира, мурслар туврача.

Халачачйири, муштарйирин тIалабариз лигну, аьхю уьлчмейин халачйирилан савайи, бицIи дорожк-йир, марфкIарин машар, жюрбежюр уьлчмйирин халачйир урхура.

– Гъи ихь хайлин дишагьлийир, жиниб дар, му пишейихьан ярхла духьнайи вахтна, милли пишейиз вафалуди зегьмет зигурайидар, дугъриданра, тярифназ лайикь ву. Фунуб ляхнихьнара гьевеслу дидин гьякъи- йи апIуру. Му жигьатнаан аьгьвалат фициб ву?

– Халачачйириз чпин ляхнин маважиб вахтниинди тувувал – ич асас месела вуйич. Хъа дидин кьадарнакан гъапиш, халачйирин уьлчмйириз лигну, 1 кв. метрйиз уьмуми гьисабариинди 6,5-8 агъзур манат туврача.

Ляхин апIуз ужудар шартIар тешкил дапIнайивалиин халачачйирра разиди ву. Маважибарилан савайи, айи мумкинвалариз лигну, зегьметназ вафалу, фабрикайин кIакIначи халачачйириз аьлавади жюрбежюр пешкешарра тувуз чалишмиш шулача.

– Йислан-йисаз жямяаьтлугъдин арайиан халкьдин милли сяняаьтар дургура. Тялукь гьякьикьатдиъ учвузра ляхин гъабхуз читинди алабхъурашул?

– Ич ляхниъ алахьурайи читинваларикан улхури гъахьиш, дурарин сиягь лапра ярхи шулу. Хъа учу дурар табигъ апIуз зегьмет зигурача. ВаритIан гъагъиди, гьясил гъапIу халачйирин алвер апIувал алабхъура. Гъи Урусатдин рынок жюрбежюр харижи уьлкйириан хурайи ужуз халачйири ккапIна. Гьелбетда, хилин зегьметнан ерира, кьиматра заануб ву. Вушра, асас вуди табасаранарикан улхурхьа, гъи хайлиндар ужуз халачйириин маракьлу шула.

Халачйирин сурсат масу гъадабгъруганра, читинвалар алахьура. Учу улихьди аьлавадира мурслар Москвайиан уьмуми гьисабариинди 560-600 манатдихъ 1 кг масу гъадагъурайиш, гьамус дурар ихь базариан 1 кг 700-750 манатдиан масу гъадагъуз мажбур шулача. Фицики, меркездиз душну, сабишв’инди хайлин мурсул масу гъадабгъру кьувват фабрикайиз адар.

Дарпиди гъитуз шуладарзухьан. Гъи улхбариинди, гьюкмин кIулиъ айидари Дагъустан артмиш апIбаан натижалу ляхин гъабхура. Хъа гьякьикьатдиъ имбу ляхнин йишвар уьрхюзкьан кюмек шуладар.

КьатI’иди гъапиш, аьхиримжи йисари гьюкмин кIулиъ айидари халачйирин фабрикйириз лазим вуйи фикир туврадар. Мисалназ, гъи гьюкуматди дилаварчивал артмиш апIбаан хайлин уьлчмйир кьабул апIура. Халачачивал артмиш ва жанлу апIбаъра фабрикйириз процент алдру кредит ясана субсидия тувуб лазим ву. Хъа му месэлйирин гъайгъушнаъ айир фужкIа адар! Мициб аьгьвалатнаъ учу табасаранлуйирин савкьат – халачачивал уьбхбаз вари кьувватар сарф апIурача, вушра, ихь абйири кIуруси, сар кас чюлиъ игит дар.

Комментарии: