ГлавнаяОбществоМютIюгъ дархьи шагьрин вакил

МютIюгъ дархьи шагьрин вакил

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

евдокия

Гьаму йисан ихь уьлкейиъ Ленинград шагьур тамамди фашистарин блокадайиккан азад дапIну 75 йис хьувал къайд апIура. Нева нир’ин ерлешмиш дубхьнайи шагьур, 1941-пи йисан сентябрин 8-пи йигълан ккебгъну, 1944-пи йисан 27-пи январизкьан 872 йигъан фашистарин чапхунчйири кьялаъ тIапIну ва шагьриз бомбар ирчри гъахьну. Гьякьлу кьадар фукьан вуш саризра аьгъдар, хъа бязи улупбариинди, думуган саб миллионкьан халкь гъийихну.


Ватандин Аьхю дявдин иштиракчйирин кьадар лап цIиб гъабхьну. Хъа гьадму дявдин иштиракчйиризси, Ленинграддин блокадайикк гъахьидаризра гизаф льготйир тувна.

Январин 27-пи йигъахъди аьлакьалу вуди, учу Мягьячгъала шагьриъ яшамиш шулайи, блокадайикк ккахьу агьалйир агури гъахьунча. Гьадрарикан сар, немцари кьялаъ тIапIнайи Ленинграддин вари аьзабар гъяркъюр, Мягьячгъалайиъ яшамиш шулайи Евдокия Матвеевара ву. Дяви ккебгъу йисан дугъан 11 йис дубхьнайи.

Евдокия Петровна Матвеева 1931-пи йисан мартдин 27-пи йигъан Ленинграддиъ, заводдиъ лихурайи рабочйирин хизандиъ бабкан гъахьнийи. Дада Анна Матвеевайи учв лихурайи заводдиан парчдин кьатIар, тикйир хуйи, шубари дурарикан жаквлар апIуйи.

Думу гъагъи йисари ипIруб адрувалиан, агьалйир йишвнура, йигънура лихурайивализ лигну, инсанар лап аьжуз гьялназ дуфнайи. Анна Матвевайин хизандиъ юкьур велед айи, хъа дугъаз фукьан читинвалар алахьнуш, кIваина хузра лап гъагъиди вуйи. Евдокия Матвевайи гьамци ктибтура: «Дадайи ляхниан шоколаддин плиткайиз ухшар айи 100 грамм харатчивалин клей хури шуйи. Саб суткайизди штукк ккипиган, думу гъюрдал шуйи. Гъюрдал дубхьнайи клей штукк ккипну, ккибикьури убхьуйча. Дидик дадайи жюрбежюр укIар кахьуйи ва арайиз гъафи гъатху рангнан шурпасиб лембекйириъ убзну учуз гьивуйи.

Дадайи гьацира заводдиан лап чIатху хюра хури шуйи, гьаддиканра шурпасиб убхьуйи. Бязиган бицIи гъардши эскрарин кIул’ин улубкIрубдиъди шурпа хьади гъюри шуйи. Дугъаз шурпа туври гъахьи эскрар гьамусра аьхю гьюрматниинди кIваин апIури шулза. Бязиган жигьил эскрари чпиз туву шурпа гаш’валиан йихурайи бицIидариз туври шуйи. Гьаци дайиш, учу чIивиди гъузудайи. Аьхюну чи тукандиз уьл гъадабгъуз гъягъюйи, амма кми-кмиди хилар ичIиди хътакуйи: кючейиъ дугъан уьл тадабгъури шуйи.

Хизандиъ инсан гъакIиган, ЖЭК-диз мялум апIури шулдайи, фицики дугъаз тувру уьлин кьацI хизандиъ айи жара касдиз гъубзуйи. Гъийихдарин майтар, чарчнагъян гъидиржну, кючейиз адагъуйи, дурар накьвдик кивуз саризра кьувват адайи. Кьюрдун аязну гъаргъу майтар, ЖЭК-дин гъуллугъчйири машиндиз уч апIури, уртахъ вуйи накьвдик кивуз гъахуйи. Йигъарикан сад йигъан ич адашра кечмиш гъахьнийи. Хябяхъган дахъур, нивкI’ан уягъ гъахьундайи. Кючейиъди гъягъюрайи инсан алдакну йикIуйи. КIваин илмийиз, узуна дада кючейиъди гъягъюрайи вахтна, сар гьялсуз духьнайи дишагьли алдакнийи, дадайи дугъаз кюмек дапIну, хулаз хъади гъушнийи. Кюмек апIуз кьувват айидарра адайи. Гьаддиз алдаку кас гьадушв’ин йикIуйи», – кIваина гъабхнийи немццари кьялаъ тIапIнайи Ленинграддиъ чпин яшайиш дишагьлийи.

ЦIиб кьандиси Евдокия Матвеева ва дугъан чйир, гъардшар саламат йишвариз гьаънийи. «Хъа дада дуфну, учу хъана Ленинграддиз гъухнийи. Хулан раккнар хъяркьри шулдайи, унчIваригъ шюшйир гъузудайи, багарихь тIуркIру бомбари дурар уьргъюйи», – кIваин апIура йиз сюгьбатчийи.

1943-пи йисан Матвееварин хизан Мягьячгъалайиз гьапIнийи. Евдокияйи мектебдиъ чан урхувал давам гъапIнийи, хъасин ляхниъра учIвну, швуваз гъягъру вахт гъабхьиган, эвленмиш духьну, хизандин эйсира гъахьнийи. Дугъаз Дагъустандин агьалйирин гьюрмат-хатур айивал кьабул гъабхьнийи, гьаддиз думу Ленинграддиз кьяляхъ гъушундайи. Гизаф йисари думу Мягьячгъалайиъ нефтебазайиъ лихури гъахьну. Гизаф йисари ужуди ляхин апIбаз лигну, Евдокия Матвеевайиз Зегьметнан Машгьурвалин Орденра тувну.

Комментарии:

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top