ГлавнаяОбществоЛенинград шагьрин блокада кIваин апIури

Ленинград шагьрин блокада кIваин апIури

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

9ea12256 9549 43ae ad02 6095a8fa3391

Ватандин Аьхю дявдин вахтна советарин халкьдиин алахьу читинваларикан, пис душмнин кьастарикан кIуруган, Ленинград шагьрин 872 йигъандин блокадайин вахт кIваин дарапIди гъибтуз шулдар. 1941-пи йисан сентябрин 8-пи йигълан ккебгъу ва 1944-пи йисан январин 27-пи йигъан ккудубкIу шагьрин блокадайиъ гаш`валиан 641000 кас, бомбарина гюллйири ккаъну 17000 кас гъийихну, 34000 касдиз зийнар гъапIну. Гаш`валихъди сабси 1941-пи йисан нояб-рин вазлиъ ккергъу аьхълушнари шагьрин агьалйирин уьмур лапра гъагъи гъапIнийи. Хулар ва жара тешкилатар мани апIбан къайда чIур дапIнади гъабхьну. Ццийин январин 27-пи йигъан му «Игит шагьур» фашистарин блокадайиан азад гъапIхъан мина 75 йис тамам гъабхьну.


Ленинграддин блокадайин шагьидар гъира ихь арайиъ яшамиш шула. Думу читин вахтар кIваин апIруган, йиз сюгьбатчи, 1928-пи йисан Ленинград шагьриъ бабкан гъахьи Надежда Михеевайин уларилан нивгъар гъягъюз хъюгъну. Дяви ккебгъу вахтна дугъан 13 йис шулайи.

«Йиз адаш, Сергей Федотов, йиз 7 йис вуйиган, 1935 йисан, гъагъи уьзриан кечмиш гъахьнийи. Йиз дада Прасковья заводдиъ лихурайи ва му гъагъи йисари хизандиъ айи, 3 велед тербияламиш апIувал дугъаз рягьятди алабхъундар. «Дяви ккебгъундайиш, инсанарин кьисматарра жарадар шуйи. Думу вахт кIваин апIруган, гьаммишан гашди ва аьхъюди айивал кIваин шулиз. Узура яманди кетIерццну, гизаф вахтна ахникк ккади гъахьунза. Бомбар ктрукIу заводари-фабрикари ляхин давам апIуйи ва вари зигурайи зегьмет Ватандин азадвал бадали женгнаъ айидариз кюмек апIуз вуйи»,

– кIваин хура Надежда Михеевайи.

Ав, гъийин вахтна бязи политикариз тарих чпиз ккуниси илтIибкIуз ккунди а. Фашистарин пис кьастарихьан СССР-си жара гьюкуматарра гъюрхю Советарин Армияйин кьушмариз диву ядиграр даргъура. Анжагъ, думу гъагъи йисари ихь халкьари сабхилди улупу гьунарарикан гьархуз ухьхьан шулдар.

«Узу, йиз чи, чве дадайиз кюмек апIуз заводдиз гъягъюйча. Граммариинди уьл тувру нубатнахъ гвачIнин ухди душну дийигъну ккундийи. Думу уьл гъизилси гьибгъуйчуз. Саб буханкайихъ, пакет рудрихъ хизандин кьиматлу шей`ар тувуйи. Узу, гъеебццу уьлин чIукI ча кIури, эскрарихьна илтIикIруган, йиз дадайи: «УхьузтIан уьлин кьацI эскрариз герекди ву. Дурари душмнихьан ихь Ватан уьбхюра», – гъапнийи. Узу сарун дурарихьна илтIикIундайза. Дициб вахт сарун текрар дарибшри»,

– давам гъапIнийи Н.С.Михеевайи.

1948-пи йисазкьан чан багъри Ленинград шагьриъ яшамиш духьну, хъасин Калининград шагьриз гъушу риш дявдин частнаъ телефонисткади лихуз хъюгъру. Му шагьриъ Астрахань шагьриан вуйи лейтенант Александрихъди таниш шулу ва хизан ккебгъру.

«Узу йиз жилирихъди Ярхла Ригъ удубчIвру терефнаъ, Китайиъ, Приморский крайдиъ яшамиш шули гъахьунза. Гагь мина, гагь тина гъягъювал дабтIну айзуз. Йиз жилирин гъардаш Максим Дагъустандин Огнийиъ яшамиш шулайи. Дугъу учузра мина гъюбан теклиф гъапIнийи. Йиз жилир армияйин гъуллугънаан чан хушниинди азад гъахьнийи, ва 1957-пи йисан учура Дагъустандин Огнийиз гъафунча. Сабпи вахтна жилирин чву-ччвун хизандихъди дурарин квартирайиъ яшамиш шули, учу шюше гьясил апIру заводдиъ лихуз хъюгънийча. Му квартира учуз гъибтну, Максим чан хизандихъди чпи диву хусуси хулариз удучIвнийи. Учуз кьюр байра гъахьнийчуз»,

– кIваин апIура Надежда Сергеевнайи.

Наан лихури гъахьишра, ужуб зегьмет зигури гъахьи зегьметнан ветерандиз Гьюрматнан грамотйир, «Блокадайиъ ипнайи Ленинграддин ватандашдиз» кIуру лишан, дявдин ва зегьметнан медалар а.

1998-пи йисан дугъан жилир Александр кечмиш гъахьну. Шубуд йислан аьхюну байра гъагъи иццрушну ккадаундар. Гъубшу йисан 90 йис къайд гъапIу Надежда Михеева гьамусяаьт ялгъузди яшамиш шула. Дугъан бай Сергейра чан хизандихъди му шагьриъ яшамиш шула. Думу кми-кмиди дадайихьна гъюра ва дугъаз лазим вуйи вари кюмекар апIура.

Му юбилейихъди Надежда Сергеевна ва думу шагьрин имбу вакилар тебрик апIури, дурариз жандин сагъ’вал, уж`валар ккун апIурхьа!!!

Комментарии:

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top