Му ужуб натижа ву

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

44444

Шаксузди, гъулан мяишатдин ляхнарин натижйирикан, хъуркьуваларикан ихь ипIру-убхърубдин буллугъ асиллу ву. Гьаддиз, учв гизаф кьувватар ва харжар тIалаб апIруб вушра, думу артмиш дарапIди, дидиз лазим вуйи фикир тутрувди гъибтуз шулдар. Табасаран райондин гъулан мяишатдин гьясиллувалиъ асас йишв тIумутIчивали, багъманчивали ва малдарвали бисура.

Райондин администрацияйи, ккудушу йисариси, гьаму йисанра ихь республикайиъ чпиз артухъди фикир туврайи гъулан мяишатдин гьясиллувалин цирклар уьмриъ гьяятназ кечирмиш апIури гъахьну. Табасаран райондин администрацияйин гъулан мяишатдин отдели гъулан мяишатдин итIру сурсатар гьясил апIурайидариз, гьадму гьисабнаан нежбервалинна фермервалин мяишатариз, хусуси мяишатариз, гъулан мяишатдин карханйириз ужудар бегьерар битмиш апIбаан лазим вуйи теорияйин ва тажрубайин кюмек туври гъахьну. Гъулан мяишатдин отделин пишекрари, багълар кивруган, тIумтIин багълар итруган, бистнин мейвйир ва жара сурсатар битмиш апIруган, дурар киврайи ва урзурайи йишвариз гъягъюри, лазим вуйи технологйир тамам апIбиин гюзчивал гъабхури гъабхьну.

Ляхнихьна намуслувалиинди янашмиш хьпан натижайиъ аьхиримжи йисари гъулан мяишатдин бязи цирклариъ улупбар хайлин за гъахьну. Мисалназ, тIумутIчивал гъадабгъурхьа. Сачдин йисан Табасаран райондиъ 158533 тонна тIумтIар гьясил гъапIну. Дициб бегьер, райондиъ айи багъларин кьадар гьисабназ гъадабгъиш, улихьна йисари зат уч гъапIундар. Ццийин натижара – 13824 тонна тIумтIарин бегьер – райондин тIумутIчйирин аьхю хъуркьувал ву, гьисаб апIура пишекрари. Гьавйирин дараскьалвал себеб дубхьну, ццийин йисан райондиъ 1097 гектариантIан тIумтIар уч гъапIундар. Гьарсаб гектарилан кьялан гьисабниинди вуйи бегьерлувал 124 центнер вуйи.

Гьамусяаьт райондиъ тIумтIин бегьер туврайи вари багълар 1373,2 гектар ву. ВаритIан гизаф багълар «ДЗИВ-1» карханайиъ (751 га), «Садар» ООО-йиъ (55,2 га), «Заря» КФХ-йиъ (47 га), «Виноградарь-1» ООО-йиъ, «Нурбалаев» КФХ-йиъ (30 га) а. Имбу мяишатариъ айи тIумтIин багъларин кьадар гьелелиг 30 гектартIан цIибди ву.

Цци кьялан гьисабниинди гьарсаб гектариан варитIан заан бегьер, райадминистрацияйин гъулан мяишатдин отделиан вуйи улупбариз асас вуди, «Исинов И.» (260 центнер), «Агъасиев Г.», «Заря» (205 центнер), «Нурбалаев» (156 центнер) КФХ-йириъ, «ДЗИВ-1» карханайиъ ва жара мяишатариъ уч гъапIну.

Дупну ккундуки, Табасаран райондиъ йислан-йисаз тIумтIарин багъарин кьадар артухъ шула. Гьаци, ццийин йисанра хьадукран вахтна 146 гектариъ цIийи багълар итнийи, гьамус чвлин вахтнара, хьадукраси, ужудар сортарин ва цIийи, улихь душнайи технологйириинди 90 гектариъсана тIумтIин багълар итбанди ву.

Райондиъ, гьяйифки, гъулан мяишатдин техникайихъди, дюзди кIуруш, думу адрувалихъди аьлакьалу вуди арайиз гъюрайи читинвалариан кIул али мягьсулар урзувал йислан-йисаз цIиб шула. 2017-пи йисан, месела, райондиъ 1860 тонна дяхин гьясил гъапIнийи. Ццийин йисан думу улупуб 459 тонна ву. Нюрх сач 187 тонна гьясил гъапIнуш, цци гьясил гъапIуб 90 тонна ву. Гьяжидяхин сач 1232 тонна гьясил гъапIиниш, ццийин улупуб 857 тоннатIан дар.

Гъюрайи йисан бегьер гъадабгъуз райондин мяишатарин 450 гектариътIан чвлин тахилар дурзнадар.
Сачдин йисахь лигну, ццийин йисан беълийир уч апIбан улупбар 15 тоннайиинди артухъди ву, дурар 160 тонна уч гъапIнийи. Мишмишар кьюб ражаритIан артухъди – вари 120 тонна – уч гъапIну. Цци жвугърийир 16 тоннайиин артухъди уч гъапIну, вари – 1036 тонна. Худар, вичар уч апIбан улупбарра ццийин йисан, сачдин улупбарик лигну, цIибди ву. Картфар гьясил апIбан улупбарра гьаци ву. Хъа бистнин мейвйир цци артухъди гьясил гъапIну.

Райондиъ кьюрдуз мал-къарайиз къуру аьлафарра гьязур гъапIну, гьадму гьисабнаан 47 000 тонна гъеебццу укI ва 412 тонна лембе.

16-пи ноябриъ Мягьячгъала шагьриъ Дагъустан Республикайин гъулан мяишатдиъ лихурайидарин «Дагъустандин гъизилин чвул – 2018» форумдиъ Табасаран райондин гъулан мяишатдин вакиларра иштирак гъахьну. Хъа «Агропродукт» ООО-йин механизатор Аьбдулжелил Байрамханов Дагъустан Республикайин Правительствойин терефнаан Гьюрматнан грамотайихъди лишанлу гъапIну.

Аьхириъ къайд апIуз ккундузузки, 2018-пи йисан тIумтIар гьясил апIбаан, цIийи багълар итбаан вуйи улупбариан Табасаран райондин тIумутIчйир республикайиъ шубубпи йишв’ин ал. Му ужуб натижа ву.

Комментарии: